Garðabær stendur af sér storminn

Þeim efnahagslegu breytingum sem orðið hafa á Íslandi á tæplega einu og hálfu ári má líkja við kollsteypu ekki síst vegna þess að þær hafa komið með beinum eða óbeinum hætti við alla landsmenn og teygt anga sína inn í alla þætti þjóðlífsins. Endalaust má deila um orskakir bankahrunsins en afleiðingarnar brenna á öllum.

Í kjörfar þess að efnahagskerfið hrundi hafa flest bæjar- og sveitarfélög á Íslandi lent í miklum erfiðleikum. Tekjur þeirra hafa dregist saman og þau sem voru skuldsett eiga erfitt með að standa undir lánum sínum. Nokkur þeirra verst settu hafa nánast komist í þrot.

Efiðleikarnir hafa sannarlega komið við Garðabæ og Garðbæinga eins og aðra. Þannig er t.d. gert ráð fyrir því í fjárhagsáætlun bæjarins fyrir árið 2010 að um 7.5% tekjulækkun bæjarsjóðs verði að ræða og er það vitanlega há upphæð og mikill skellur fyrir rekstur bæjarfélagsins. Ætla mætti að hann væri raunar svo mikill að nauðsyn bæri til þess að skerða þjónustu verulega og að draga úr eða stöðva allar framkvæmdir rétt eins og ríkið og flestöll bæjar- og sveitarfélög hafa orðið að gera.

Lántaka í lágmarki
Á þenslu- og spennutímum er auðvelt að taka þátt í leiknum, spenna bogann og stefna að því að gera sem mest á skömmum tíma. Það var ekki gert í Garðabæ heldur var fjármálastefna bæjarins jafnan mótuð af aðgæslu og hófsemi. Vissulega var ráðist í og átti að ráðast í miklar framkvæmdir í bænum en það var jafnan stefna bæjaryfirvalda að lágmarka áhættu bæjarfélagsins við slíkar framkvæmdir, halda skuldsetningu og lántökum í lágmarki og þá sérstaklega erlendum lántökum en um langt skeið var mikið framboð af slíkum peningum.

Nú þegar hrunið er orðið hefur þessi stefna komið bænum – bæjarbúum – til góða og einnig það að strax og séð varð að hverju stefndi var gripið til ráðstafana. Það var ekki beðið með aðhaldsaðgerðir í rekstri bæjarins heldur strax hugað að því hvaða möguleikar væru á að draga úr kostnaði án þess að skerða þjónustuna of mikið. Meðal þeirra aðgerða má nefna launalækkun bæjarfulltrúa og starfsmanna bæjarins um 5 – 10%, hertar reglur um yfirvinnu, bílaafnot o.fl. Vissulega fann fólk fyrir þessum ráðstöfunum en það sem mest var um vert var þó að hægt var að verja störf þess og standa við skuldbindingar gagnvart því.

Auknu fjármagni varið til skóla-og íþróttamála
Nú mætti ætla að miðað við þann samdrátt sem fyrirséður er í tekjum bæjarins myndi ríkja algjör stöðnun á næsta ári. En sem betur fer verður svo alls ekki. Ekki er áformað að skerða þjónustu við bæjarbúa og raunar gerir fjárhagsáætlunin ráð fyrir því að auknu fjármagni verði varið til skóla- íþrótta- og æskulýðsmála sem eru gífurlega mikilvægir málaflokkar á krepputímum sem endranær.  Hafist verður handa við byggingu nýs hjúkrunarheimilis í Sjálandi í samvinnu við ríkið. Áætlað er að verja um 450 milljónum króna til ýmissa framkvæmda í bænum s.s. til endurnýjunar gatna- og göngustíga. Jafnframt verður áhersla lögð á að útvega ungu fólki atvinnu líkt og síðasta sumar en þá var starfrækt atvinnuátak í bænum sem um 600 einstaklingar nýttu sér og hefur sjálfsagt komið mörgum fjölskyldum vel. Kostnaður við það var þá um 70 milljónir króna og verður viðlíka upphæð varið í slíkt verkefni á þessu ári.

Þrátt fyrir mikinn og erfiðan tekjusamdrátt gerir fjárhagsáætlun Garðabæjar fyrir árið 2010 ráð fyrir um 68 milljóna króna tekjuafgangi. Engin ný lán á að taka á árinu en hins vegar verja um 300 milljónum króna til niðurgreiðslu skulda og teljast það væntanlega töluverðar fréttir nú á tímum.

Álögur á íbúa ekki hækkaðar
Það sem líka er mikils um vert  er að ákveðið hefur verið að hækka ekki álögur á bæjarbúa. Útsvarsprósenta sem er með því lægsta sem gerist í landinu verður óbreytt, svo og fasteignagjöld en þessir tveir liðir vega þyngst í útgjöldum heimila til bæjarfélagsins. En auðvitað munu bæjarbúar finna illilega fyrir hertri skattaól ríkisvaldsins.

Eins og áður sagði er auðvelt að taka flugið þegar byr er undir vængjum. Það gerðu margir. Í Reyjavíkurbréfi Morgunblaðsins var fyrir skömmu fjallað um málefni nágranna okkar á Álftanesi og þá einnig vikið nokkrum orðum að Garðabæ. Þar segir: ”Honum var einnig stjórnað þegar mikill efnahagslegur afturkippur varð í landinu. En þeir sem þar héldu á málum fóru öðru vísi að. Þar hafa menn greitt niður skuldir meðan aðrir hafa verið í hópi safnara. Þess vegna verður íbúum í því sveitarfélagi ekki sendur óvelkominn seðill inn um þeirra lúgur.”

Þetta er raunar kjarni málsins. Fjárhagslega hefur Garðabær staðist öldurótið og þarf því ekki að beita sértækum og sársaukafullum aðgerðum nú þegar vegið er fjárhagslega að heimilum, fjölskyldum og einstaklingum.

Erling Ásgeirsson, oddviti Sjálfstæðismanna í Garðabæ og formaður bæjarráðs. Sækist eftir 1. Sæti í komandi prófkjöri 6. febrúar n.k.